17 Kasım 2019, Pazar - 09:59

Gönderen Konu: Kask Teknolojisi  (Okunma sayısı 781 defa)

0 Üye ve 2 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

YörükEfe

  • Ziyaretçi
Kask Teknolojisi
« : 16 Temmuz 2018, Pazartesi - 23:58 »
Advertisement
T129 ATAK pilotları AVCI kaskıyla vuracak



Helikopter ve uçak platformlarında yer alan uçuş ve aviyonik sistem­lerle uyumlu kaska veya başa en­tegre kumanda ve gösterge sistemleri ko­nusunda yapılan çalışmalar dünyada son yirmi yıldır hız kazandı.

Kaska Entegre Kumanda Sistemleri, helikopter veya uçak platfomlarına enteg­re sistemlerin gece ve gündüz şartlarında gerçek zamanlı bilgilerini, platformdaki sensör görüntüsünü ve gece görüş gö­rüntüsünü pilota sağlayarak hem iş yükü­nü azaltmakta hem de etkin ve hızlı karar alınmasında önemli katkı sağlamaktadır. Kaska Entegre Kumanda Sistemi geliştir­me ve üretim kabiliyetine sınırlı sayıda ülke sahiptir.

Dünyada, kaska entegre kumanda sis­temi geliştirme ve üretim faaliyetleri, ge­nellikle tek bir firma tarafından değil, avi­yonik ve gösterge sistemleri konusunda teknolojik birikime sahip bir firma önder­liğinde çeşitli teknolojiler ve disiplinlerde uzmanlaşmış çok sayıda firmanın bir ara­ya gelmesi ve bu firmalara önemli boyut­larda devlet ve teknoloji altyapısı desteği ile sağlanmaktadır. Bu farklı ve çok sayıda teknolojik disiplinleri bir araya getirmenin yarattığı avantajlar ve üstünlükler sebebi ile ülkeler bilgi ve teknolojik bilgi birikim­lerini korumak için büyük itina göstererek ithalat ve son kullanıcı izinleri ve düşük performanslı ürünlerinin satışına müsaade edilmesi gibi sınırlamalar uygulamaktadır­lar.



Yurt dışından temin edilen bir kaska entegre kumanda sisteminin milli imkan­larla geliştirilmekte olan aviyonik sistem­lere entegrasyonu sağlansa bile başka bir ülkeye ihracı, üreticisinin iznine bağlıdır.

Bu kısıtların, bürokratik engellerin ve yüksek maliyetin, yurt dışındaki rekabet gücümüze zarar vermesi, kaska entegre kumanda sistemleri ile ilgili teknolojile­rin milli imkanlarla geliştirilmesini zorunlu kıldı. 2007 yılında ASELSAN ve Savunma Sanayii Müsteşarlığı arasında imzalanan “Kaska Entegre Kumanda Sistemi (AVCI) Projesi” sözleşmesi kapsamında taarruz helikopteri platformuna uyumlu bir kaska entegre kumanda sistemi geliştirilmesi ve prototip sistemlerin üretilmesi amacı ile bir AR-GE projesi başlatıldı.



AVCI Kaska Entegre Kumanda Sistemi’nin ilk fazı kapsamında, 2012-2013 yıllarında fabrika kalifikasyon ve SEL (Sis­tem Entegrasyon Laboratuarı) tamamlan­dı. Sistemin yer, uçuş ve atış testleri T-129 ATAK Helikopteri’nde başarı ile gerçekleş­tirildi. T-129 ATAK Helikopterleri için seri üretim teslimatları halen devam etmekte­dir. AVCI Kaska Entegre Kumanda Siste­mi, ilk T-129 ATAK Helikopteri’nin teslimatı ile Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girdi. AVCI, TÜBİTAK-TTGV-TÜSİAD tarafından düzenlenen XI.Teknoloji Ödülleri’nde Tek­noloji Büyük Ödülüne layık görüldü



AVCI Sistemi'nin entegre edildiği ilk platform T-129 ATAK Helikopteri'dir. AVCI sisteminin amacı, taarruz helikopterlerinde pilotların gece ve gündüz şartlarında uçuş bilgilerini, hedef tespit sistemine ait video görüntüsünü ve gece görüş görüntüsünü kaskın vizöründe pilota sağlayarak farkın­dalığını arttırmak ve iş yükünü azaltmaktır. Ayrıca, pilotun kafa hareketleri takip edi­lerek helikopterdeki silahların, hedef tespit ve nişangah sisteminin hedefe yönlendiril­mesini sağlayarak görev etkinliğinin artırıl­ması amaçlanmaktadır.

Sistem, kafa birimi vasıtasıyla helikop­ter mürettebatının iç ve dış haberleşmesi­nin yanı sıra kafanın darbelerden korun­masını da sağlamaktadır.

Proje kapsamında sistemin aşağıda belirtilen alt birimlerinin tasarım, geliştirme, üretim ve platform entegrasyon faali­yetleri gerçekleştirildi:

AVCI Kask Modülü

AVCI Kafa Takip Alt Sistemi

AVCI Elektronik Birimi

AVCI Gösterge Modü



AVCI KAFA TAKİP SİSTEMİ

AVCI Projesi kapsamında helikopterde pilotların kafa hareketlerine ve bakış hattı­na göre hedef tespit sistemini ve silah sis­temini yönlendirmek üzere hibrit özellikte optik ve ataletsel kafa takip algoritmalarını kullanan yüksek hassasiyette bir kafa ta­kip sistemi geliştirildi.

Dünyada mevcut kaska entegre ku­manda sistemlerindeki kafa takip sistem­lerinde, ağırlıklı olarak manyetik veya op­tik tabanlı yöntemler kullanılmaktadır. Bu yöntemlerin dezavantajlarının giderilmesi için birden fazla yöntemin birbirini destek lediği hibrit kafa takip yöntemlerinin kulla­nımı gerekmektedir.



AVCI Projesi kapsa­mında ASELSAN tarafından geliştirilen ve T-129 ATAK Helikopteri’ne entegre edilen yüksek hassasiyetteki kafa takip sistemi, bir helikopter platformuna entegre edilen dünyadaki ilk hibrit (optik-ataletsel) kafa takip sistemi niteliğindedir.

Hibrit kafa takip sistemi sayesinde pilotun kafa hareketleri tespit edilerek, pilotun kafa hareketleri tespit edilerek, he­likopterdeki hedef tespit ve silah sistem­lerinin pilotun bakış hattı doğrultusunda yönlendirilmesi sağlandı.

Kafa Takip sisteminin performans test­leri yüksek hassasiyetli test altyapısı ve platforma entegrasyonu ve enstalasyonu için özel yöntemler geliştirildi.



AVCI ELEKTRONİK BİRİM

AVCI Elektronik Birim, temel olarak “Açık Mimari (Open Architecture)” yapı­sında ve VME-64x, PMC, PCI endüstriyel standartlarına uygun olarak ASELSAN tarafından tümüyle milli ve özgün olarak geliştirildi.

Gelişmiş görüntü işleme teknikleri kul­lanarak hedef tespit sisteminden gerçek zamanda sağlanan video ve semboloji AVCI Gösterge Modülü vizöründe pilota gösterilebilecek biçime dönüştürülmesi AVCI Elektronik Birim tarafından sağlan­maktadır. AVCI Elektronik Birim içerisin­de yer alan Kafa Takip Kartı, Kafa Takip Modüllerinden gelen Kask Modülü gö­rüntülerinin işlenmesi ve özel kafa takip algoritmaları kullanılarak pilot bakış hat­tının gerçek zamanda hesaplanması için tasarlandı.

AVCI Elektronik Birimde, tüm görün­tü işleme ve kafa takip işlemlerini düşük gecikme süresi ile gerçek zamanda ger­çekleştirmek üzere görüntü işleme ve kafa takip algoritmaları geliştirildi.



AVCI GÖSTERGE MODÜLÜ

AVCI sistemi ile helikopter hedef tespit sisteminin görüntüsünün sabit bir ekranda oluşturulması yerine, AVCI Gösterge Mo­dülü vizörü üzerine yansıtılması sağlandı. Pilota, vizör üzerinden sunulan görüntü­lerde gecikme oluşmaması ve gösterge modülünün optik elemanlarından kay­naklanan optik bozulumun hassas olarak düzeltilmesi amacı ile yeni görüntü işleme algoritmaları özgün olarak geliştirildi. Böy­lece hedef tespit sistemi tarafından sağ­lanan görüntü ile gerçek dünya görüntüsü arasındaki gecikmelerin kullanıcının fark edemeyeceği seviyeye inmesi sağlandı.

AVCI Gösterge Modülü, optik ayna ve lens dizilerinden oluşmakta olup, elektro­nik kartların küçültülmesi için ileri elektro­nik tasarım teknikleri kullanıldı. AVCI Gös­terge Modülünün şeffaf vizör yansıtmalı olmasını sağlamak için şeffaf polikarbon üzerine optik kalitede ince film kaplama teknolojisi kazanıldı.



TEKNOLOJİK ÜSTÜNLÜK

2007 yılında çalışmalarına başlanan AVCI Kaska Kumanda Sistemi'nin ilk fazı kapsamında, 2012-2013 yıllarında fabrika kalifikasyon ve SEL (Sistem Entegrasyon Laboratuarı) tamamlanarak, seri üretime aktarıldı ve ATAK projesi kapsamındaki teslimatlarına başlandı. 2014 yılı içerisinde ise AVCI Gösterge Modülü'nün tümünün ASELSAN bünyesinde üretilerek kalifikas­yon çalışmalarının tamamlanması ve seri üretime aktarılması planlanmaktadır. 2007 yılında geliştirme çalışmalarına başlanan AVCI Kaska Entegre Kumanda Sistemi’nin ilk fazı kapsamında, 2012-2013 yılların­da fabrika kalifikasyon ve SEL (Sistem Entegrasyon Laboratuarı) tamamlana­rak, seri üretime aktarıldı ve ATAK Proje­si kapsamındaki teslimatlara başlandı. Projenin ikinci fazında ise AVCI Gösterge Modülü’nün de ASELSAN bünyesinde üretilerek kalifikasyon çalışmalarının ta­mamlanması ve 2015 yılında seri üretime aktarılması planlanmaktadır.



AVCI Kaska Entegre Kumanda Sistemi'nin diğer helikopter modernizas­yonu projeleri kapsamında uyarlanarak kullanılması ve gelişen teknolojilerle gün­cellenerek farklı hava ve kara platformları için bir ürün ailesi haline getirilmesi de tek­nolojik hedefler arasındadır.

AVCI Kaska Entegre Kumanda Siste­mi teknolojisine sahip olunması, yüksek performanslı uygulamaya özel tasarımla­rın yapılabilmesine ve ASELSAN’ın tasa­rım kabiliyetlerine katma değer olarak bir esneklik parametresinin daha katılmasına neden olacak, bu da ASELSAN’ın yurt dışı ihalelerde rekabet gücünü arttıracaktır.

http://www.kokpit.aero/atak-pilotlari-avci-kask-ile-vuracak
 

YörükEfe

  • Ziyaretçi
Ynt: Kask Teknolojisi
« Yanıtla #1 : 17 Temmuz 2018, Salı - 00:03 »
F-35 pilotları 400 bin dolarlık kask kullanıyor

Müşterek Taarruz Uçağı F-35 Lightning II bu güne kadar üretilen savaş uçaklarının en gelişmişlerinden biri olmakla kalmayıp aynı zamanda en pahalı olanlarından biri. Şu anda, en ucuz modelin birim maliyeti 148 Milyon USD civarlarında olan F-35 üretim miktarı arttıkça maliyetin 100 Milyon USD altına düşmesi bekleniyor.

Ancak F-35’in bir rekoru daha var ki havacılık tarihinde daha önce bir örneği yok. F-35 pilotlarının kullanacağı pilot kaskının fiyatı 400.000 USD ( yaklaşık 1 milyon 184 bin TL) ve her bir pilot için ayrı ayrı üretilecek.

Bu fiyatta daha önce üretilen bir kask olmadığı gibi bu kaskın sağladığı avantajları son yıllarda hizmete giren HMS’ler (Kaska Monteli Nişangâh sistemi) bile sağlayamıyor. JHMCS-Müşterek Kaska Monteli Nişangah Sistemi ise bir çok ülkede çeşitli savaş uçaklarında ve hava kuvvetlerimizde de F-16 Block50 modellerinde kullanılıyor ama F-35 kaskı fiyatıyla da kabiliyetleri ile de çok ayrı bir yerde.



GÖRÜLMEMİŞ UÇAKTA, GÖRÜLMEMİŞ DURUMSAL FARKINDALIK

F-35 Kaskının yani Gen III Helmet Mounted Display System-HMDS’nin (Üçüncü Nesil-Kaska Monteli Görüntüleme Sistemi) bu derece pahalı olmasının altında yatan sır ise, 5. Nesil savaş uçağı olan F-35’in her tarafının sersörlerle dolu olmasından kaynaklanan daha önce hiçbir uçakta görülmemiş bir durumsal farkındalık imkânı sağlaması.

Bu kadar veriyi ve algılanan düşman, durum ve uyarı bilgisini süratle görüp karar vermesi gereken pilotlar için ise artık klasik HUD (Heads-up-Display,pilotun başının hizasındaki hem uçuş verilerini, hem de ilerisini gösteren saydam cam) yetersiz kalmaktadır. En azından F-35 için.

F-35, bir akrebin yerdeki en ufak titreşimi hissedebildiği gibi, ya da bir kobra yılanının kızılötesi görme kabiliyeti ile gece dahi fareleri görmesi gibi görülmeyeni görür hissedilmeyeni hisseder. Her tarafının IR sensörleri ile dolu olmasına ilaveten gelişmiş bir ağ merkezli harp yetenekleri ona şu ana kadar görülmemiş bir durumsal farkındalık sağlar. Bunu pratiğe dökecek sistem ise işte bu 400.000 USD’lik HMDS kaskı.

Kaska monteli görüntüleme sistemi ile görevi tamamlamak için gerekli tüm bilgiler; hava hızı, baş yön bilgisi, irtifa, hedef hakkında bilgi ve uyarılar pilota klasik HUD yerine kaskın siperliğinin üzerinden verilmektedir. Bu durum büyük ölçüde pilotun iş yükünü azalttığı gibi hızlı reaksiyon vermesini sağlar ve mükemmel durumsal farkındalık yanısıra bir savaş pilotunun en önemli özelliği olan hızlı karar verme yetisine yardımcı olur.

HMDS ile bütünleşen ve F-35’in çevresini saran Dağıtılmış Diyafram Sistemi (DAS) ve IR sensörleri (kızılötesi) pilotlara gerçek zamanlı olarak uçak gövdesi aracılığı ile tüm tehditleri dışarı bakmadan görmek ve verileri okumak imkânı sağlar.

Klasik HUD sisteminde ön camdaki HUD’da hedefleme bilgileri görülürken, HMDS buna ilave olarak uçağın etrafına monte edilen altı dış kameradan video görüntüleri alır. En basit anlatımla pilot aşağı bakmadan ya da uçağı çevirmeden tam altını yani aşağısını görebilir.

Gen III HMDS olarak bilinen F-35 pilot kaskının tasarım ve geliştirilmesi ise, iki Amerikan şirketi Lockheed Martin ve Rockwell Collins ile İsrail’in elektronik devi Elbit Systems tarafından oluşturulan bir konsorsiyum tarafından yapılıyor.



BUNLAR PİLOT DEĞİL, UZAYLI

F-35 pilotları, taktıkları kasklarla birer savaş pilotu değil de yıldız savaşlarındaki uzaylılara benziyorlar. Kocaman kaskın ağırlığı normal olmadığı gibi ayrıca çeşitli sorunlarda yok değil. En bariz ve göze çarpıcı olanı kaskın olağanüstü ağırlığı.5,4 Pounds (2,44 kg)

Bu kaskı kullanabilmesi için bugüne kadar eğitilen 300 pilotun çoğu ağırlıktan şikâyetçi. Kaskı takıp kullandıklarında ağırlık çalışıyormuş gibi oluyorlarmış. Diğer sorunlar ise yavaş yavaş gideriliyor. Örneğin kask ile uçak arasındaki titreşim farklılıkları telafi etmek için ekranı ayarları yapılıyor. Pilotlar, ekrandaki yeşil parlaklığın rahatsız edici düzeyde olduğunu ve görüntü projeksiyonunda sinir bozucu gecikmelerin büyük ölçüde düzeldiğini söylüyorlar.

Buna rağmen eleştiriler devam etmektedir. Geçen sene F-16’lara karşı yapılan dogfights testlerinin ardından bir Amerikan Hava Kuvvetleri F-35 test pilotu tarafından yazılmış rapora göre kask, düşman uçağını görmek için pilotun başını çevirme yeteneğini büyük oranda kısıtlıyor. Pilotlar bazen istediği yöne bakmak için kafasını geri eğerek boyun gerginliğini artırarak istemeden de olsa boynun bir yay halinde kalmasını sağlıyorlar. Bu durum ise çok yüksek “G” çekilen dogfight manevralarında hiç de güvenli bir duruş değil.

Diğer bir sorunda fırlatma anında doğabilecek risklerle ilgili. Pentagon'un Operasyonel Test ve Değerlendirme birimi tarafından mankenler üzerinde yapılan test amaçlı “ejection” testlerinde (fırlatma koltuğu testi) bazı pilotlar için olası ölümcül boyun yaralanmalarına neden olabilir tespitinde bulunuldu. Tasarımcılar bu riskleri azaltmak için çalışıyoruz derken aynı zamanda Rockwell Collins şirketi de ağırlığı dörtte bir oranında hafifleteceğini söylüyor.

F-35 pilotları bu güne kadar üretilen en pahalı kaskı kullanmanın yanında bu güne kadar üretilmiş en pahalı ve gelişmiş uçaklardan biri olan F-35 kullanmış olacaklar. F-35 kaskı diğer uçaklarda örneğin F-16’larda kullanılan yeni nesil kasların fiyatının dört katından daha pahalı. Ancak diğer kasların hiç biri pilota 360 derece görüş sağlamıyor. F-35 içine gömülü 6 gelişmiş kamera ve IR sensörleri pilota 360 derece görüş sağladığı gibi sağ gözü önüne HUD ekranı gibi yükseklik, hız ve hedef bilgilerini yansıtıyor.

Ancak bütün bunlara rağmen kaskın ağırlığından kaynaklanan hareket kabiliyetini sınırlaması ve Pentagon raporlarına yansıyan fırlatma anında boyun kırılmalarına sebebiyet verebileceği uyarısı konsorsiyumu kaskın hafifletilmesi için çalışmalar yapmaya zorlamıştır. Bu durum ise zaten yıllardır maliyeti sebebi ile yoğun eleştiri alan projeye yeni maliyetler yükleyecektir.

Amerikan Hava Kuvvetleri Komutanı Org.Mark WELSH’in, kaskın pilotlara daha önce olmayan yeni yeteneklerin kapısını açan bir anahtar olduğunu söylemesine, Pentagon ve üretici firmaların kaskla alakalı birçok sorunun çözüldüğünü iddia etmesine rağmen maliyet konusunda tartışmalar dinmek bilmiyor. Üstelik geçen sene yaşanan tartışmalar hala hatıralarımızda tazeliğini korurken.



ÜSTÜNLÜK TARTIŞMASI

Hatırlayacağınız üzere geçen seneki dogfight testleri sonrasında F-35’ler, F-16’ya karşı mutlak bir üstünlük sağlayamamasından sonra bir dizi tartışma başlamıştı. Bazı pilot ve tasarımcılar F-35’in F-16’dan daha üstün bir manevra yeteneği olmadığını, hatta Sukhoi serisi ve Eurofighter’a karşı ikili mücadeleyi kaybedeceği iddia etmişti. (Bunlardan biride F-16 ve A-10 tasarım ekibinde önde gelen mühendislerden biri olan Pierre Sprey’di .Alman televizyonuna verdiği röportajda).

Birazda toplam maliyetten bahsederek noktalamak istiyorum. F-35 kaskları her bir pilotun kafasının ölçüleri alınarak üretiliyormuş. Yani hiçbir kask birbirinin ölçü olarak kopyası olmadığı gibi bunun her pilotun kendi kaskına sahip olacağı anlamına geldiği çeşitli kaynaklarda belirtilmekte.

O zaman kaba bir hesaplamayla uzamanlar şöyle bir maliyet çıkarıyorlar. Amerikan donanması ve deniz piyadeleri 680, Hava kuvvetleri ise 1720 adet F-35 tedarik etmeyi düşünüyor. Demek ki sadece Amerikan ordusu için kask maliyeti en az 2.400*400.000 USD ile toplamda 960.000.000 USD yapmakta. Türkiye ise şimdilik 100 adet almayı düşünüyor.

http://www.kokpit.aero/en-pahali-kask